Αυτά με έμαθε η Κρήτη, από όπου κατάγομαι. Και αυτά κουβαλάω ακόμα – μέσα μου και στην Vouryia, το γραφείο αγροτουρισμού που γεννήθηκε από αυτή τη βαθιά ανάγκη επανασύνδεσης. Με έδρα την Αθήνα, η Vouryia προβάλει τα Μεσόγεια, που βρίσκονται ανατολικά του αεροδρομίου της Αθήνας, προσφέροντας εξατομικευμένες πολιτιστικές και γαστρονομικές εμπειρίες που έχουν τις ρίζες τους στην αυθεντικότητα και τον τόπο.
Γεύσεις και αρώματα που ξεχειλίζουν από αυθεντικότητα
Τα Μεσόγεια δεν είναι μόνο η πίσω αυλή της Αθήνας .Ο κάμπος απλώνεται γεμάτος αμπέλια, ελιές, σύκα και φυστίκια. Μια πρωινή βόλτα ανάμεσα στις συκιές, όταν ακόμα είναι νοτισμένες από τη νυχτερινή δροσιά, είναι εμπειρία που ξυπνά τις αισθήσεις. Κι ύστερα, πικ νικ κάτω από τις συκιές· τίποτα στημένο, τίποτα περιττό. Επαφή με τη γη – απλή, αληθινή.
Και σχεδόν παράλληλα με τη συγκομιδή των σύκων, έρχεται και ο τρύγος. Τα χέρια βάφονται με μούστο, οι δεξαμενές γεμίζουν – και πάντα κρατείται μια ποσότητα για να γίνει μουσταλευριά, πασπαλισμένη με κανέλα και καρύδι. Μνήμες από τη γιαγιά και την αυλή που μοσχοβολούσε μουστοκούλουρα, εκεί γύρω στον Σεπτέμβρη.
Τα οικογενειακά οινοποιεία της περιοχής που συνεχίζουν με μεράκι, περιμένουν να σε υποδεχτούν. Βασιλιάς τους, το Σαββατιανό. Η τοπική ποικιλία που εντυπωσιάζει με τη φρεσκάδα και τον χαρακτήρα της – και που, όταν εμποτιστεί με ρετσίνι, γεννά τη φημισμένη Ρετσίνα των Μεσογείων. Πιο εκλεπτυσμένη και διακριτική από εκείνη των αναμνήσεών μας, αλλά πάντα αυθεντική. Εδώ, η ρετσίνα δεν είναι μονάχα νοσταλγία· είναι ταυτότητα.
Χωριά γεμάτα παραδόσεις και γαλήνη
Ένα από τα πολλά χωριά των Μεσογείων, ο Κουβαράς ξεπροβάλλει μέσα σε πυκνό δάσος, όπου η μυρωδιά από πεύκο και ρετσίνι είναι διάχυτη, σχεδόν μαγική. Εδώ, η φύση και η παράδοση συνυπάρχουν με τρόπο σχεδόν τελετουργικό. Αμέτρητα βυζαντινά εκκλησάκια στέκουν διακριτικά μέσα στα δέντρα, στους αγρούς, πίσω από θάμνους – τόποι δύναμης και ηρεμίας. Το τοπίο σε προτρέπει να επιβραδύνεις, να ακούσεις, να νιώσεις.
Λίγο πιο πέρα, η Βραυρώνα. Εκεί όπου ο ναός της Άρτεμιδος διατηρεί ακόμα μια ιερή ησυχία, σχεδόν εκτός χρόνου. Ο υγροβιότοπος που τον περιβάλλει φιλοξενεί πουλιά, αρώματα και ψιθύρους του ανέμου. Γύρω του, απλώνονται μποστανάκια, μικροί κήποι γεμάτοι εποχικά λαχανικά. Εκεί θα βρεις και τη ντομάτα Μπατάλα της Βραυρώνας – περίεργη στην όψη για όσους δεν γνωρίζουν, αλλά θεσπέσια στη γεύση. Κάντο εικόνα με λίγη φέτα βαρελίσια από τα τοπικά τυροκομεία και θα με θυμηθείς!
Τα έθιμα και οι παραδόσεις των Μεσογείων
Τα Μεσογείτικα Κουρμπάνια είναι από τα σημαντικότερα έθιμα της περιοχής. Του Αγίου Πέτρου στα Σπάτα, των Ταξιαρχών στα Καλύβια και άλλων Αγίων – κάθε χωριό και το δικό του τάμα, η δική του γιορτή. Εκεί ενώνονται πίστη, κοινότητα και προσφορά. Οι κάτοικοι μαγειρεύουν συλλογικά, στρώνουν τραπέζια για όλους και τιμούν τις ρίζες τους μέσα από την πράξη του μοιράσματος. Είναι έθιμο που κρατά αιώνες και μεταφέρει πολύτιμες αξίες. Αξίζει να σημειώσει κανείς τις ημερομηνίες και να συμμετάσχει – ακόμα κι αν είναι απλός θεατής.
Σκορπισμένα στα Μεσόγεια, μικρά λαογραφικά μουσεία κρατούν ζωντανή την ψυχή του τόπου. Το Λαογραφικό Μουσείο Αναβύσσου ξεχωρίζει όχι μόνο για τα εκθέματά του, αλλά για τις ιστορίες που κουβαλούν. Αντικείμενα καθημερινότητας από τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία, μνήμες προσφυγιάς, ριζώματα που άντεξαν στον χρόνο. Στην καρδιά του μουσείου δεσπόζει ο μεγάλος αργαλειός – δωρεά καρδιάς από την κα Ελισσώ – που κάποτε ύφαινε χαλιά και προίκες.
Στην καρδιά των Μεσογείων υπάρχει μια παράδοση που δεν μοιάζει με καμία άλλη: το Κεντητό Ψωμί. Δεν προορίζεται για βρώση – είναι τελετουργικό, συμβολικό, ιερό. Φτιαγμένο με τέχνη και υπομονή, με σχέδια που φέρουν ευχές: για γονιμότητα, προστασία, γαλήνη. Ένα ψωμί που "λέει" χωρίς να μιλά. Μνήμη που διατηρείται ζωντανή μέσα από τα χέρια των γυναικών της περιοχής.
Ένας τόπος που πάντα θα σε καλεί να επιστρέφεις
Όλα αυτά – τα αμπέλια, οι ελιές, τα έθιμα, οι συκιές και οι ιστορίες – βρίσκονται λίγα μόλις χιλιόμετρα από την Αθήνα. Μια ανάσα από το αεροδρόμιο, από εκεί που ξεκινούν ή τελειώνουν τα ταξίδια. Μα εδώ, τίποτα δεν τελειώνει. Γιατί αυτή η γη σε κρατά, και σε καλεί να επιστρέψεις. Με μια γεύση Ελλάδας στα χείλη. Και μια σπάνια αίσθηση πληρότητας μέσα σου.