Το ελληνικό πρωινό κρύβει μέσα του όλα όσα λατρεύουμε από τη μεσογειακή διατροφή... χρώμα, φρεσκάδα και ατελείωτη γενναιοδωρία. Έτσι, το παραδοσιακό ελληνικό πρωινό δεν είναι απλώς ένα νόστιμο ξεκίνημα της ημέρας αλλά και τρόπος ζωής καθώς είναι υγιεινό, θρεπτικό και βιώσιμο. Στην ελληνική ύπαιθρο αλλά και τα νησιά, τα προϊόντα που περιλαμβάνει προέρχονται απευθείας από τοπικές φάρμες και παραγωγούς, άρα είναι ποιοτικά και ολόφρεσκα. Και το καλύτερο από όλα, το ελληνικό πρωινό διαφοροποιείται ανάλογα με τον προορισμό στον οποίο το απολαμβάνεις, καθώς όλα βασίζονται στις γαστρονομικές παραδόσεις και τα μοναδικά προϊόντα κάθε τόπου.
* Αναζήτησε την πιστοποίηση «Ελληνικό Πρωινό» όταν κάνεις κράτηση σε κάποιο ξενοδοχείο για τις διακοπές σου καθώς έτσι εξασφαλίζεις την ποιότητα και αυθεντικότητα του πρωινού που θα απολαύσεις και παράλληλα στηρίζεις την τοπική κοινωνία και τη συνέχιση της ελληνικής παράδοσης.
![Greek Breakfast](/sites/default/files/inline-images/PHOTO%201_Greek%20Breakfas_1.jpg)
Τι τρώμε στην Ελλάδα για πρωινό;
Πίτες με γεύση Ελλάδας
Αν αναρωτιέσαι τι περιλαμβάνει το ελληνικό πρωινό, τότε σίγουρα θα πρέπει να ξεκινήσεις από τις πίτες. Το σπιτικό άρωμα μιας φρεσκοψημένης πίτας ξυπνάει την ανάμνηση της γιαγιάς που ανοίγει φύλλο στο χωριό και φτιάχνει κάτι πεντανόστιμο με τόσο ταπεινά υλικά όπως το αλεύρι, το τυρί, τα λαχανικά ή το κρέας. Έτσι οι παραδοσιακές πίτες είναι κάτι που στην Ελλάδα το απολαμβάνουμε όχι μόνο για πρωινό, αλλά και όλη την ημέρα. Οι πιο γνωστές είναι η τυρόπιτα και η σπανακόπιτα, ενώ σε κάθε περιοχή της Ελλάδας θα τις βρεις σε διαφορετικές παραλλαγές καθώς ο κάθε τόπος έχει τα δικά του μυστικά.
Στην Ήπειρο (Ιωάννινα και Ζαγοροχώρια ), το «καλό φαγητό» θεωρούνται οι πίτες. Εδώ τις φτιάχνουν λεπτές με πολλά και διαφορετικά υλικά στη γέμιση, με τη ζυμαρόπιτα ή κασόπιτα (με ηπειρώτικη φέτα) να είναι οι πιο διάσημες ντόπιες σπεσιαλιτέ. Στη Μακεδονία (Θεσσαλονίκη, Όλυμπος, Καβάλα, Χαλκιδική κλπ), θα δοκιμάσεις τη μπουγάτσα με γλυκιά ή αλμυρή γέμιση και τη στριφτή, τυρένια πίτα κιχί. Στο Πήλιο, πάλι, η παραδοσιακή ντόπια πίτα λέγεται μπατζίνα, έχει λαχανικά και τη φτιάχνουν χωρίς φύλλο.
Στα νησιά οι πίτες είναι συχνά μικρότερες, όπως για παράδειγμα τα πουγκιά στην Αστυπάλαια (φτιαγμένα με χλωρή, το ντόπιο τυρί), η κρεμμυδόπιτα στη Μύκονο, τα στριφτά τυροπιτάκια (με τυρί καλαθάκι Λήμνου) στη Λήμνο, η παραδοσιακή τυρόπιτα στη Σκόπελο και η κρεατόπιτα στην Κεφαλονιά.
Στην Κρήτη, τα καλτσούνια (ή πιταράκια) φτιάχνονται με σπανάκι και άγρια χόρτα ή με μυζήθρα και μέλι (μυζηθροπιτάκια). Εξίσου must για το πρωινό -και όχι μόνο- είναι οι μαραθόπιτες, οι σφακιανές πίτες και τα λυχναράκια με τη μυζήθρα και το ανθότυρο. Αν πάλι ο δρόμος σου σε βγάζει προς Πελοπόννησο, τότε το ελληνικό πρωινό σου θα περιλαμβάνει τυρόπιτα με μυζήθρα και φέτα, τσαϊτιά (τηγανισμένες τυρόπιτες) και γαλατόπιτα.
Τα παραδοσιακά αρτοσκευάσματα
Το ψωμί δε λείπει ποτέ από το τραπέζι του ελληνικό πρωινό. Πιθανά αυτή η συνήθεια να προέρχεται από την αρχαιότητα, καθώς αρχαία κείμενα μιλούν για περιγραφές άρτου στη θεά Δήμητρα (τη θεά των σιτηρών και της γεωργίας), αν και το ψωμί τότε παρασκευαζόταν από αλεύρι κριθαριού και ζέας (μια τάση που έχει επιστρέψει δυναμικά). Και ενώ η εικόνα της γιαγιάς του χωριού που ζυμώνει και ψήνει ψωμί πριν την αυγή μπορεί να είναι σπάνια στις μέρες μας, μια επίσκεψη σε ένα παραδοσιακό φούρνο για μια φρατζόλα ψωμί και άλλες λιχουδιές εξακολουθεί να αποτελεί το ιδανικό ξεκίνημα της ημέρας, ειδικά τα Σαββατοκύριακα και τις ημέρες των γιορτών.
Και μόνο η ποικιλία που θα βρεις στους φούρνους τα λέει όλα για τη σημασία του ψωμιού στη μεσογειακή διατροφή. Το χωριάτικο (με ή χωρίς σουσάμι) είναι ο πρωταγωνιστής και συνήθως είναι φτιαγμένο από σκληρό (κίτρινο) αλεύρι σιταριού, ενώ το προζυμένιο ψωμί (θα το συναντήσεις και με την ονομασία προέλευσής του, π.χ. Μετσοβίτικο, Γιαννιώτικο, Πίνδου κ.λπ.). Το πολύσπορο είναι ένα μείγμα ολικής άλεσης από αλεύρι σιταριού, κριθαριού, σίκαλης, βρώμης, καλαμποκιού ή ρυζιού ενώ τα ψωμιά σίκαλης φτιάχνονται με αλεύρι από σουσάμι. Στο παραδοσιακό ελληνικό πρωινό όλα τα είδη ψωμιού συμπληρώνονται ιδανικά με χειροποίητες μαρμελάδες και μέλι ή με λίγο ελαιόλαδο, τυριά και αλλαντικά.
Άλλα κλασσικά ελληνικά αρτοσκευάσματα είναι το σταφιδόψωμο, το τυρόψωμο ή το ελιόψωμο, ενώ ιδιαίτερα αγαπητά είναι και τα παξιμάδια που θα τα συναντήσεις παντού στην Ελλάδα, κυρίως όμως στην Κρήτη όπου φτιάχνουν τον παραδοσιακό ντάκο (το κρητικό παξιμάδι χωρίζεται σε πέντε διαφορετικές ποικιλίες Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης). Ακόμα θα βρεις παξιμάδια και στα νησιά του Αιγαίου (εδώ φτιάχνονται συνήθως από κριθάρι).
Στη Θεσσαλονίκη το κουλούρι με σουσάμι είναι συνυφασμένο με το πρωινό ενώ την Πελοπόννησο θα δοκιμάσεις λαλάγγια (στριφτά τηγανητά κουλούρια που παραδοσιακά προσφέρονται σε γιορτές). Στην Κέρκυρα το παραδοσιακό ελληνικό πρωινό περιλαμβάνει φογάτσες οι οποίες μοιάζουν πολύ με τα τσουρέκια που απολαμβάνουμε το Πάσχα. Άλλες αγαπημένες λιχουδιές του φούρνου που έχουν σίγουρα μια θέση στο ελληνικό πρωινό τραπέζι είναι τα μουστοκούλουρα και τα λαδοκούλουρα.
Ελληνικό γιαούρτι για ένα πρωινό γεμάτο ενέργεια
Το ελληνικό γιαούρτι, το οποίο δεν είναι απλώς υπέροχα μεταξένιο και εύπεπτο, αλλά και απόλυτα συνδεδεμένο με τη μακραίωνη κτηνοτροφική παράδοση της Ελλάδας. Το γιαούρτι είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά και πρωτεΐνες, και αποτελεί εξαιρετική πηγή ασβεστίου και άλλων μετάλλων όπως ο φώσφορος, το μαγνήσιο και το κάλιο.
Παραδοσιακά, η παρασκευή γιαουρτιού ήταν ένας τρόπος συντήρησης του πρόβειου και του κατσικίσιου γάλακτος στην Ελλάδα -σήμερα φτιάχνεται συνήθως από αγελαδινό και κατσικίσιο γάλα. Αν βρεθείς σε ορεινό χωριό, μπορεί να βρεις το γιαούρτι σου σερβιρισμένο σε πήλινο δοχείο, καλυμμένο με μια παχιά πέτσα, ενώ το τραπέζι του παραδοσιακού ελληνικού πρωινού περιλαμβάνει γιαούρτια με διαφορετική περιεκτικότητα σε λιπαρά (στα καταστήματα θα βρεις 0-10%, ενώ υπάρχουν και επιλογές χωρίς λακτόζη).
Η καλή ημέρα ξεκινά με μέλι
Το ελληνικό μέλι κάνει τη διαφορά και δίνει ακαταμάχητη γεύση όχι μόνο στο γιαούρτι αλλά και σε γλυκά ή αλμυρά πιάτα της ελληνικής κουζίνας. Αν νομίζεις ότι αυτό είναι τυχαίο, τότε μάλλον πρέπει να σου πούμε πως η παραγωγή μελιού στην Ελλάδα ξεκινά από την αρχαιότητα: ο Όμηρος και ο Ησίοδος έγραψαν για άγριες μέλισσες σε σπηλιές και δέντρα και οι ανασκαφές στην Κνωσό και τη Φαιστό στην Κρήτη έχουν αποκαλύψει χρυσά κοσμήματα της μινωικής εποχής διακοσμημένα με μέλισσες που κρατούν μια κηρήθρα και πήλινες κυψέλες που χρονολογούνται στο 3400 π.Χ. Σήμερα, το μέλι βρίσκεται σε κάθε ελληνική κουζίνα και αποτελεί βασικό εξαγώγιμο προϊόν, με έως και 16.000 τόνους να παράγονται σε όλη τη χώρα κάθε χρόνο.
Στο τραπέζι του ελληνικού πρωινού θα βρεις δύο βασικούς τύπους μελιού: το μέλι ανθέων (είναι πιο απαλό σε χρώμα και υφή) από μέλισσες που τρέφονται με άνθη ή βότανα όπως το θυμάρι και το άνθος πορτοκαλιάς, και το μέλι του δάσους (πιο σκούρο, πηχτό και λιγότερο γλυκό) από έλατο, πεύκο, καστανιά ή βελανιδιά.
Το ελληνικό μέλι εξακολουθεί να παράγεται κυρίως από μικρούς παραγωγούς των οποίων οι μέλισσες τρέφονται με αυτοφυή φυτά και δέντρα - 60-65% από πεύκα (Θάσος, Χαλκιδική, Εύβοια and Κρήτη), 5-10% από έλατα (Στερεά Ελλάδα, κεντρική Πελοπόννησος) και 15% από θυμάρι (νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου, Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησος). Πάντως θα βρεις και μέλι που παράγεται σε άλλες περιοχές (όπως στην Αττική, στα περίχωρα της Αθήνας), και από μέλισσες που τρέφονται με άλλα δέντρα και φυτά. Οπότε το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να δοκιμάσεις όσα περισσότερα μπορείς μέχρι να βρεις ποιο είναι το αγαπημένο σου!
Τυριά συνδεδεμένα με την ελληνική γη
Στην Ελλάδα η τυροκομία μετρά χιλιάδες χρόνια και αν δεν το πιστεύεις, μάθε πως κατά τον Όμηρο ο Κύκλωπας Πολύφημος, από τη σπηλιά του οποίου δραπέτευσε ο Οδυσσέας, ασχολούνταν με την τυροκομία. Σήμερα, οι Έλληνες είναι από τους μεγαλύτερους καταναλωτές τυριού ανά κάτοικο στον κόσμο. Και όπως είναι φυσικό, αποτελεί βασικό συστατικό του παραδοσιακού ελληνικού πρωινού είτε ως γέμιση σε πίτες, είτε σκέτο ή με ψωμί.
Το πιο γνωστό ελληνικό τυρί είναι η φέτα που αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των τοπικών εξαγωγών και έχει καθεστώς Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ). Όμως καμία φέτα δεν είναι ίδια με την άλλη, με τη γεύση της να εξαρτάται από τα βότανα και τα φυτά με τα οποία τρέφονται τα αιγοπρόβατα και τη διαδικασία διπλής ωρίμανσης (στους 18°C και 2-4°C) σε άλμη.
Τα περισσότερα ελληνικά τυριά εξακολουθούν να παρασκευάζονται σε μικρές και μεσαίες μονάδες παραγωγής οι οποίες συνεργάζονται με τους κτηνοτρόφους της περιοχής τους. Το ανθότυρο, η μυζήθρα, το μανούρι και το κατίκι (μαλακό και φτιαγμένο από μείγμα ορού γάλακτος και φρέσκου πρόβειου ή κατσικίσιου γάλακτος) είναι τα λευκά τυριά που έρχονται πρώτα σε προτίμηση, ενώ το κεφαλοτύρι, το κασέρι, η γραβιέρα και η κεφαλογραβιέρα είναι τα πιο δημοφιλή κίτρινα τυριά.
Συνολικά, υπάρχουν περισσότερα από 20 τυριά ΠΟΠ στην Ελλάδα και δεκάδες ακόμη τοπικές ποικιλίες που η κάθε μια έχει τη δική της θέση στο ελληνικό πρωινό. Στην Κρήτη και τη Νάξο θα σου προσφέρουν φανταστική γραβιέρα, στο Μέτσοβο μετσοβόνε, στη Λήμνο καλαθάκι, στη Σύρο Σαν Μιχάλη, στις Κυκλάδες κοπανιστή, λαδοτύρι στη Μυτιλήνη, κρασοτύρι στην Κω, φορμαέλα στον Παρνασσό, χλωρή στην Αστυπάλαια, μανούρα στη Σίφνο, κασέρι στη Θεσσαλία, γαλοτύρι στην Ήπειρο και φυσικά φέτα θα δοκιμάσεις σε πολλές περιοχές της Ελλάδας όπως τα (Καλάβρυτα, η Τρίπολη, η Κεφαλονιά, ο Όλυμπος, κ.α.).
Οι θρυλικές ελληνικές ελιές και το ελαιόλαδο
Η ελιά και το ελαιόλαδο βρίσκονται στον πυρήνα της μεσογειακής διατροφής ήδη από την αρχαιότητα. Μάλιστα δεν υπήρχαν μόνο ως είδη διατροφής, αλλά και ως θεραπευτικά συστατικά του Ιπποκράτη, πατέρα της σύγχρονης ιατρικής. Ακόμα το κλαδί της ελιάς συμβόλιζε από τα αρχαία χρόνια την ειρήνη, τη σοφία και τη νίκη.
Στο παραδοσιακό ελληνικό πρωινό θα βρεις το εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο στο τηγάνι μαζί με τα φρέσκα αυγά, και τις ελιές ως συνοδευτικό για τυριά και αλλαντικά. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι υπάρχουν 130 εκατομμύρια ελαιόδεντρα που καλλιεργούνται σε όλη τη χώρα, τα οποία αντιστοιχούν σε περίπου 300.000 τόνους ελληνικού ελαιόλαδου (περισσότερο από το 80% του οποίου είναι εξαιρετικά παρθένο). Αυτό καθιστά την Ελλάδα τον τρίτο μεγαλύτερο παραγωγό ελαιόλαδου (μετά την Ιταλία και την Ισπανία), με 32 ελαιόλαδα ΠΟΠ και ΠΓΕ και 11 επιτραπέζιες ελιές ΠΟΠ.
Περίπου τα δύο τρίτα του ελληνικού εξαιρετικά παρθένου ελαιολάδου προέρχονται από την Πελοπόννησο, την Κρήτη, τη Χαλκιδική, τη Λέσβο, τη Θάσο και τα Ιόνια νησιά. Μάθε ακόμα πως κάθε ελαιόλαδο είναι διαφορετικό από το άλλο. Αυτό οφείλεται στις διαφορές του εδάφους και του κλίματος, όπως και στις διαφορετικές ποικιλίες ελιάς. Όταν μιλάμε για ελαιόλαδο, τις περισσότερες φορές αναφερόμαστε στην κορωνέικη ποικιλία (αρχικά την έβρισκες στην Πελοπόννησο, πλέον καλλιεργείται σε όλη την Ελλάδα), ενώ η ελιά καλαμών (Μεσσηνία, Λακωνία, Λαμία, κ.α.) κάνει εξαιρετικές επιτραπέζιες ελιές. Πέρα από τις ελιές καλαμών, το ελληνικό πρωινό μπορούν να συνοδεύουν η χονδρολιά της Χαλκιδικής, η θρούμπα της Θάσου, η λιανολιά από την Κέρκυρα, η κονσερβολιά από το Πήλιο, το μανάκι Δελφών και πολλές άλλες ποικιλίες ανάλογα με την περιοχή.
Τα φρούτα που λατρεύουν τον ελληνικό ήλιο
Τι άλλο δεν θα μπορούσε να λείπει από το ελληνικό πρωινό τραπέζι; Τα φρούτα, τα οποία αποτελούν τη βάση της μεσογειακής διατροφής και έχουν την τιμητική τους στην Ελλάδα χάρη στο ήπιο κλίμα και τον άφθονο ήλιο. Μήλα, αχλάδια, πορτοκάλια, μανταρίνια, βερίκοκα, κεράσια, ρόδια, σταφύλια, κυδώνια, σύκα, νεκταρίνια, ακτινίδια, αλλά και τα πολυαγαπημένα καρπούζι και πεπόνι βρίσκουν τη θέση τους είτε σκέτα ή σε διάφορες συνταγές του ελληνικού πρωινού. Αν δεν είναι η εποχή τους, τα βρίσκουμε σε μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού ή αποξηραμένα, όπως για παράδειγμα τα σύκα της Κύμης Ευβοίας, οι συκομαΐδες των Επτανήσων και οι παγκοσμίου φήμης κορινθιακή σταφίδα ΠΟΠ.
Φυσικά τα φρούτα στο παραδοσιακό ελληνικό πρωινό τα απολαμβάνουμε είτε σε φρουτοσαλάτα ή με γιαούρτι. Και όπως συμβαίνει με όλα στην Ελλάδα, ο τόπος προέλευσης τα λέει όλα για το προϊόν: Μήλα από τη Ζαγορά του Πηλίου (ΠΟΠ) και από την Τρίπολη (ΠΟΠ), πορτοκάλια από τη Λακωνία και την Αργολίδα, ροδάκινα από τη Νάουσα (ΠΟΠ), ρόδια από την Ερμιόνη (ΠΟΠ), μανταρίνια από τη Χίο (ΠΓΕ), ακτινίδια από την Πιερία (ΠΓΕ) και πολλά ακόμη.
Οι ξηροί καρποί που σε γεμίζουν ενέργεια
Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι οι ξηροί καρποί αποτελούν βασική πηγή δύναμης και σοφίας και γενικότερα ότι είναι ευεργετικοί για την υγεία. Στο ίδιο μήκος κύματος είμαστε και σήμερα. Γνωρίζουμε ότι ελληνικοί ξηροί καρποί εκτός από νόστιμοι είναι γεμάτοι βιταμίνες και αντιοξειδωτικά. Έτσι, εκτός από βασικό συστατικό σε πολλά γλυκά (όπως τον μπακλαβά, το παγωτό φιστίκι, τις καρυδόπιτες κ.ά.), έχουν θέση στο ελληνικό πρωινό τραπέζι, στα δημητριακά και στο γιαούρτι.
Η Ελλάδα παράγει μεγάλες ποσότητες ξηρών καρπών όπως καρύδια, αμύγδαλα, σταφίδες, φιστίκια και φουντούκια, ενώ πολλές περιοχές έχουν συνδεθεί με τους ξηρούς καρπούς που παράγουν (η Αίγινα για τα φιστίκια, η Λάρισα για τα αμύγδαλα, η Βόρεια Εύβοια για τα καρύδια...).
Και μιλώντας για καρύδια, υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα παράγονται 1.200 τόνοι καρυδιών κάθε χρόνο. Μάλιστα, και γι’ αυτό υπάρχει ένας θρύλος… Λένε ότι ο Δίας έφαγε καρύδια όταν κατέβηκε από το θρόνο του στον Όλυμπο για να κυβερνήσει όλους τους άλλους θεούς και τους ανθρώπους.
Τα γλυκά του ελληνικού πρωινού
Στην Ελλάδα πολλά από τα γλυκά του πρωινού είναι σούπερ θρεπτικά και υγιεινά ενώ όλα έχουν ως βάση αγνά και απλά υλικά. Το ταχίνι και ο χαλβάς φτιάχνονται από αλεσμένο σουσάμι (ιδανικά από τη Μακεδονία) και παίρνουν τη γλύκα τους από το μέλι. Τα παστέλια έχουν μέλι και σουσάμι (μη φύγεις από την Καλαμάτα ή τη Ρόδο -όπου τα λένε μελεκούνια-, χωρίς να τα δοκιμάσεις!), ενώ πολύ δημοφιλές στην Ελλάδα είναι και το παραδοσιακό ρυζόγαλο.
Άλλα γλυκά που μπορεί να περιλαμβάνει το ελληνικό πρωινό τραπέζι είναι τα αμυγδαλωτά, τα οποία είναι διάσημα στα νησιά του Αργοσαρωνικού, καθώς και στη Μύκονο και τη Ρόδο (με ζάχαρη άχνη αντί για μέλι). Στην άλλη πλευρά, στα νησιά του Ιονίου, θα δοκιμάσεις τις διάσημες μάντολες (καραμελωμένα αμύγδαλα) και το μαντολάτο (με μέλι, ζάχαρη και χτυπημένα ασπράδια αυγών). Εν τω μεταξύ γλυκά του κουταλιού βρίσκουμε κυριολεκτικά παντού στην Ελλάδα, αφού αποτελούν τον παραδοσιακό και πιο συνηθισμένο τρόπο να συντηρηθούν τα βύσσινα, τα σταφύλια, τα νεράντζια, τα κυδώνια, τα σύκα και κάθε λογής φρούτο.
Πάμε πάλι στο Αιγαίο και τους νησιώτες που έχουν και άλλες γλυκιές επιλογές για το ελληνικό πρωινό, όπως τη σιροπιαστή πορτοκαλόπιτα ή την πρωτότυπη καρπουζόπιτα. Φυσικά, πολύ δημοφιλή γλυκά σε όλη την Ελλάδα για πρωινό (και όχι μόνο) είναι η μηλόπιτα και οι λουκουμάδες!
Τα αβγά στην ελληνική τους εκδοχή
Εννοείται ότι από ένα καλό ελληνικό πρωινό δε γίνεται να λείπουν τα αβγά (βραστά, τηγανιτά ή ποσέ). Και αν αυτό ισχύει για το πρωινό στην πόλη, τότε μάθε πως ισχύει σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό στο ορεινό χωριό ή στο νησί, εκεί που τα αβγά έρχονται απευθείας από μικρούς, ντόπιους παραγωγούς και έχουν πραγματικά μοναδικό άρωμα και γεύση. Οπότε ετοιμάσου να ξεκινήσεις τη μέρα σου με μια αξέχαστη ομελέτα ή χτυπημένα αβγά… α λα ελληνικά!
Τι συνταγές σου προτείνουμε να δοκιμάσεις; Αρχικά κάτι αυθεντικά ελληνικό, δηλαδή στραπατσάδα: χτυπημένα αβγά με ψιλοκομμένη ντομάτα και φέτα, ελαιόλαδο και μυρωδικά. Στην Πελοπόννησο, την αποκαλούν καγιανά και προσθέτουν αλλαντικά όπως σύγκλινο (καπνιστό χοιρινό με άρωμα από κρασί και πορτοκάλι) ή χωριάτικο λουκάνικο. Στη Μακεδονία φτιάχνουν αυτό το πιάτο με πιπεριές Φλωρίνης και στην Κρήτη με απάκι (καπνιστό χοιρινό φιλέτο μαριναρισμένο σε άγρια βότανα, ελαιόλαδο και ξύδι). Άλλη μια παραλλαγή της Κρήτης που συναντάμε στο ελληνικό πρωινό είναι τα αβγά μαγειρεμένα με στάκα, ενώ ακόμα μια φανταστική εκδοχή με αβγά θα δοκιμάσεις στην Άνδρο και την Τήνο: λέγεται φρουτάλια και είναι μια αφράτη, αργομαγειρεμένη ομελέτα με πατάτες και ντόπιο λουκάνικο.
Τα αλλαντικά που κρύβουν τοπικές παραδόσεις
Η αλλαντοποιία ήταν παραδοσιακά ο τρόπος με τον οποίο τα απομονωμένα χωριά άντεχαν το χειμώνα και οι βοσκοί κατάφερναν να επιβιώσουν στα βουνά, γι' αυτό και όσο περισσότερο ταξιδεύεις στην Ελλάδα, τόσα περισσότερα θα ανακαλύπτεις γύρω από τα αλλαντικά και τις παραδόσεις τους. Σύγκλινο και απάκι έχεις ήδη δοκιμάσει στις ομελέτες της Πελοποννήσου (ειδικά της Μάνης) και της Κρήτης, ενώ μπορείς και τα δύο αυτά αλλαντικά να τα απολαύσεις και σκέτα. Ήξερες όμως ότι στη Δράμα και την Ευρυτανία φτιάχνουν προσούτο που απογειώνει το ελληνικό πρωινό;
Στην Κέρκυρα το νούμπουλο είναι ολόκληρο χοιρινό φιλέτο μαριναρισμένο σε κρασί, το σαλάμι της Λευκάδας διακρίνεται για τα αρώματα μπαχαρικών και ολόκληρων κόκκων πιπεριού, ενώ τα χωριάτικα λουκάνικα αρωματίζονται με πορτοκάλι στη Μεσσηνία, αρωματικά βότανα και μπαχαρικά στις Κυκλάδες και γλυκάνισο στην Άνδρο.
Ακόμα στα πρωινά τραπέζια των Κυκλάδων (κυρίως στη Μύκονο) θα σου σερβίρουν λούτζα, χοιρινό καπνιστό μαριναρισμένο σε κόκκινο κρασί, ενώ στη βόρεια Ελλάδα (ειδικά στη Θράκη) θα ‘ρθει στο τραπέζι σου ο καβουρμάς-ένα αλλαντικό που παρασκευάζεται παραδοσιακά με μοσχαρίσιο κρέας, θα το βρεις όμως και με χοιρινό ή αρνίσιο. Εν τω μεταξύ, ο παστουρμάς πλούσιος σε μπαχαρικά (κύμινο, πάπρικα, μπαχάρι κ.λπ.) μαρτυράει τις ανατολικές του καταβολές, ενώ είναι πολύ δημοφιλής στη Θράκη και στα νησιά του Βορείου Αιγαίου.
Τα ροφήματα στο Ελληνικό Πρωινό
Ο καφές πλέον είναι ο απόλυτος πρωταγωνιστής του ελληνικού πρωινού από τον πιο κλασσικό και παραδοσιακό ελληνικό καφέ στη χόβολη (ή στο γκαζάκι) μέχρι τον παγωμένο φραπέ, τον freddo espresso ή cappuccino. Όμως σε ένα παραδοσιακό ελληνικό πρωινό, τα ροφήματα που κυριαρχούν είναι ο φρεσκοστυμμένος χυμός πορτοκάλι, το τσάι και τα αφεψήματα μέντας, φλαμουριάς, χαμομηλιού, φασκόμηλου ή άλλων βοτάνων του βουνού.
Το παραδοσιακό Ελληνικό Πρωινό
Σπιτικές πίτες, γαλακτοκομικά, ελιές, αλλαντικά, ζεστό ψωμί και παξιμάδια, φρέσκα φρούτα, μέλι και άλλα χειροποίητα προϊόντα με άρωμα Ελλάδας έχοντας ως βάση τη μεσογειακή διατροφή και υλικά εποχής, συνθέτουν αυτό που λέμε παραδοσιακό ελληνικό πρωινό.